Podobne działanie miało miejsce w 2017 r., kiedy to ramach tego samego projektu Lasów Państwowych dotyczącego ochrony, zachowania i promocji pomnika przyrody, realizowanego ze środków funduszu leśnego, w tym samym arboretum dąb Bartek rozmnożono wegetatywnie. Wówczas w marcu pobrano pędy i wyhodowano 400 sadzonek. Niezwykłe drzewo w polskiej puszczy. Pochodzi z Gór Skalistych. Marszałek województwa świętokrzyskiego Andrzej Bętkowski oraz wicemarszałek Renata Janik podpisali w środę umowę na dofinansowanie realizacji projektu „Zagospodarowanie terenu przy pomniku przyrody Dąb Bartek w gminie Zagnańsk”. Dąb Bartek – jeden z najstarszych w Polsce dębów, od 1954 roku chroniony prawem jako pomnik przyrody, rosnący na terenie leśnictwa Bartków ( nadleśnictwo Zagnańsk), przy drodze wojewódzkiej nr 750 z Zagnańska do Samsonowa, w województwie świętokrzyskim. Ten artykuł dotyczy drzewa w województwie świętokrzyskim. #drzewomiesiąca #dąb Zawsze w listopadzie nie mogę oprzeć się wrażeniu, że Święto Niepodległości przypada w miesiącu szczególnie celnie ilustrującym Położenie na mapie powiatu elbląskiego. Dąb Bażyńskiego. 54°17′45″N 19°29′15″E. / 54,295833 19,487500. Pomnik przyrody - dąb Bażyńskiego w Kadynach. Dąb Bażyńskiego – dąb szypułkowy, pomnik przyrody, rośnie w miejscowości Kadyny nad Zalewem Wiślanym w województwie warmińsko-mazurskim . khutbah idul adha bahasa jawa nu online. Pomnikowy dąb szypułkowy “Bartek” w Kotwasicach. Potężny, chociaż mniej znany. Potężny, chociaż mniej znany. Kotwasice to wieś położona w województwie wielkopolskim, w powiecie tureckim, w gminie Malanów. Miejscowość położona jest 3 km na północ od Malanowa, przy drodze do Konina. Nazwa miejscowości pochodzi od słowa kotwa, czyli poziomego pręta ściągającego elementy konstrukcji. Podczas pierwszego weekendu września 2021 wspólnie z niestrudzonym poszukiwaczem pomników przyrody ożywionej i nieożywionej Markiem Łuszczyńskim ( i Jego najbliższymi, wyruszyliśmy na dwudniową wyprawę. Nazwaliśmy ją wyprawą “kolską”, ponieważ nasz pobyt z soboty na niedzielę miał miejsce w urokliwym mieście Koło. Kotwasice były jednym z pierwszych punktów tej wycieczki. Miejsce, w którym zaparkowaliśmy samochód należy uznać do tych z kategorii klimatycznych. Niewielki ruch na głównej drodze, w krajobrazie pola i lasy, czyli typowe, przyjemne dla oczu sielskie krajobrazy wioski. Przy drodze zwróciliśmy też uwagę na kapliczkę św. Jana Pawła II. Dla miłośników sędziwych drzew pomnikowych Kotwasice są bardzo ważnym punktem na mapie nie tylko Wielkopolski, ale nawet w skali kraju, bowiem rośnie tu fantastyczne i ogromne drzewo, którego reprezentuje dąb szypułkowy, chociaż – zanim przyjechaliśmy do Kotwasic – mieliśmy sporą zagwozdkę, z jakim gatunkiem mamy tu do czynienia, z uwagi na różne w tej kwestii informacje w Internecie i dokumentach źródłowych. Tym niezwykłym drzewem jest dąb “Bartek”, co sprawia, że ludziom najczęściej przychodzi na myśl słynny i najbardziej znany w Polsce dąb szypułkowy “Bartek” z Zagnańska w woj. świętokrzyskim. Gdyby zgłębić temat pomnikowych dębów “Bartek” w naszym kraju to okaże się, że mamy co najmniej klika dębów o tym imieniu. Dlatego podczas rozmów o danym osobniku, ważną kwestią jest to, aby sprecyzować, o które drzewo nam chodzi z podaniem województwa, powiatu i gminy. Dąb rosnący w Kotwasicach zrobił na nas bardzo duże wrażenie. Drzewo jest przeogromne i przepiękne! Pień swoim wyglądem i budową przypomina monstrualną beczkę, na której osadzony jest majestat oraz potęga drzewa. Zanim na dobre wzięliśmy się za oglądanie i fotografowanie “Bartka” ze wszystkich stron, postanowiliśmy wykonać pomiar obwodu pnia gigantycznej “beczki”. OBWÓD PIERŚNICOWY PNIA Zawsze kiedy mierzę takie olbrzymy, odczuwam dużą satysfakcję, ponieważ cieszę się, że jeszcze możemy je oglądać, fotografować i podziwiać. Radować się z powodu ich obecności oraz dziękować, że dają nam niepoliczalne pokłady piękna, a także różnorodności przyrodniczej, której fenomen zakorzeniony jest właśnie w starym, ogromnym drzewie. Aktualny obwód pierśnicowy pnia dębu wynosi 888 cm, a wysokość 26 metrów. Drzewo szybko powiększa obwód pnia, czego dowodem jest pomiar wykonany przez bardzo zasłużonego w kraju treehuntera Andrzeja Webera z Łodzi, który odwiedził kolosa z Kotwasic w 2016 roku. Wówczas obwód pierśnicowy “Bartka” wynosił 856 cm. Oznacza to, że dąb powiększył obwód o 32 cm zaledwie w ciągu 5 lat, co daje średnioroczny przyrost aż o 6,4 cm! Natomiast od 2006 do 2016 roku obwód dębu zwiększył się o 31 cm, z 825 do 856 cm. Zatem “Bartkowi” w przytoczonym okresie, przybywało średniorocznie na pniu 3,1 cm. Powyższe informacje zaczerpnąłem ze strony FB Rejestru Polskich Drzew Pomnikowych Piotra Gacha: Jeszcze ciekawsze informacje, dotyczące przyrostu obwodu pnia “Bartka” otrzymamy, gdy przeanalizujemy Orzeczenie nr 417 o uznaniu za pomnik przyrody wydane przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej 30 maja 1957 roku ( A 3178_Orzecz_PWRN_Poznan_417_1957 B ). Okazuje się bowiem, że obwód pierśnicowy pnia drzewa w dniu powołania na pomnik przyrody wynosił 535 cm. Czyli w ciągu 64 lat, obwód pnia powiększył się o 353 cm (średniorocznie o 5,51 cm). Nawet przyjmując pewien margines błędu przy wykonywaniu pomiarów, w zależności od staranności mierzącego, tendencja jest wyraźna. “Bartek” szybko powiększa obwód pnia i wszystko wskazuje na to, że za kilka lat dołączy do dębowej elity “dziewiątek”, czyli dębów, które osiągnęły lub przekroczyły 900 cm w obwodzie pierśnicowym pnia. Takich drzew mamy w kraju niewiele, a każde z nich jest bezcenne. SZYPUŁKOWY CZY BEZSZYPUŁKOWY? Jednym z podstawowych dylematów dotyczących kotwasickiego olbrzyma było ustalenie, czy mamy do czynienia z dębem szypułkowym czy bezszypułkowym. Dlaczego? Otóż, zarówno z przytoczonego powyżej orzeczenia, jaki i rejestru wojewódzkiego oraz Centralnego Rejestru Form Ochrony Przyrody ( Dąb_szypułkowy_Bartek_z_Kotwasic ) wynika, że dąb “Bartek” rosnący w Kotwasicach to dąb bezszypułkowy. Gdyby tak było, mielibyśmy w Kotwasicach do czynienia z bezszypułkowym rekordzistą w grubości obwodu pnia na terenie Polski. Dokładne oględziny pędów, liści i drzewa rozwiały te wątpliwości – dąb “Bartek” to na pewno dąb szypułkowy. Po rozwiązaniu szypułkowo bezszypułkowej zagadki, rodzi się drugie pytanie. Skąd zatem bezszypułkowa pomyłka w rejestrach i akcie powołującym pomnik przyrody? Tego akurat nie wiemy i wątpię, czy uda nam się kiedyś odpowiedzieć prawidłowo na to pytanie. Jedno jest pewne – z dębem “Bartek” w Kotwasicach ktoś nieźle coś pokitwasił. ;)) WIEK DĘBU W dokumentach źródłowych nie znajdziemy informacji na temat dokładnego wieku drzewa. Wikipedia, która poświęca osobnikowi kilka zdań podaje, że jego wiek jest szacowany na około 400 – 600 lat. Według jednej z legend, w jego cieniu miał odpoczywać cesarz Napoleon Bonaparte, a według innej “Bartka” miał posadzić Mieszko I, który przebywał w tych rejonach na polowaniu z żoną, Dobrawą. O ile pierwsza legenda może być jeszcze brana pod uwagę, o tyle druga z Mieszkiem I jest mocno wyolbrzymiona, bowiem drzewo to jest znacznie młodsze i w czasach Mieszka I jeszcze nie istniało. Natomiast gdy otworzymy w Wikipedii artykuł dotyczący Kotwasic, to przeczytamy informację, że wiek “Bartka” jest szacowany na 450 lat. Biorąc pod uwagę imponujące tempo powiększania obwodu pnia drzewa, można stwierdzić, że “Bartek” wcale nie jest taki stary, na jakiego wygląda. HERB GMINY MALANÓW Dąb “Bartek” widnieje w herbie gminy Malanów. Jak podaje Wikipedia: “Projekt herbu, przygotowany według sugestii samorządowców przez heraldyków z Warszawy, przyjęty został podczas sesji rady gminy 30 grudnia 1999 roku. Propozycja wykonania herbu i flagi dla gminy padła jeszcze wiosną 1999 roku. Zamysłem projektu było umieszczenie w herbie elementów nieodłącznie kojarzących się z gminą Malanów. W centralnej jego części znajduje się dąb Bartek rosnący w Kotwasicach. Oprócz dębu w herbie widnieją jeszcze dzwon z wieży kościelnej oraz krzyż biskupi. Wszystkie trzy elementy są koloru złotego. Znajdują się one na zielonym tle, co symbolizuje rolniczy charakter miejscowości i gminy”. Zdjęcie herbu i źródło: WIKIPEDIA DĄB BARTEK W ALBUMIE “DRZEWA POLSKI. NAJSTARSZE, NAJGRUBSZE. NAJSŁYNNIEJSZE”. Także w albumie “Drzewa Polski. Najstarsze. Najgrubsze. Najsłynniejsze” znajdziemy informację o kotwasickim “Bartku”. Na stronie 265. napisano, “Etymologia nazwy drzewa jest oczywista i nawiązuje do najsłynniejszego polskiego dębu rosnącego w Zagnańsku. Jest to o tyle trafne, iż okaz z Kotwasic faktycznie przypomina go wyglądem. Podobnie jak ikona polskiej ochrony przyrody posiada bowiem krótki, niebywale masywny pień z którego na wysokości zaledwie kilku metrów wyrastają potężne konary budujące niezwykle szeroką koronę. Ba! Cierpi nawet na podobną co słynny imiennik przypadłość, bowiem jeden z jego głównych konarów niebezpiecznie odszczepia się od pnia i grozi rozłamaniem. Inny okazały konar odłamał się niedawno i pozostał po nim widoczny na pniu kikut. Od słynnego dębu z Zagnańska kotwasicki “Bartek” różni się jednak tym, iż – mimo imponujących gabarytów – pozostaje szerzej nieznany”. Dla utrzymania dobrego stanu drzewa oraz polepszenia jego kondycji i odporności, w 2014 roku przeprowadzono zabieg polegający na wszczepieniu roślinie mikoryzy. Na “Bartku” można również dostrzec ślady wyładowań atmosferycznych, a więc drzewo jest mocno doświadczone przez los. KONKURS NA DRZEWO ROKU 2018 W 2018 roku drzewo awansowało do finałowej 16. w konkursie Klubu Gaja na Drzewo Roku 2018. Wtedy też startował zgłoszony przeze mnie klon srebrzysty “Bukowianin” z Bukowiny Sycowskiej. W związku z tym, w gminie Malanów rozpoczęła się akcja promocyjna “Bartka”, dzięki której, o wyjątkowym drzewie mogło dowiedzieć się więcej ludzi. Pojawiły się foldery z wizerunkiem “Bartka” oraz informacja, że jest to jedyne drzewo Wielkopolski, które awansowało do finału i bierze udział w konkursie. Do akcji przyłączyli się również leśnicy, którzy na swoim portalu zachęcali do oddania głosu na wyjątkowy dąb. Przy okazji podano informację, że “Bartek” rośnie w zasięgu terytorialnym Nadleśnictwa Turek. Dąb “Bartek” został zgłoszony do konkursu przez Urząd Gminy w Malanowie. Miłośnicy dębu tak napisali o swoim kandydacie: “Przejeżdżając przez Malanów warto nieco zjechać z drogi by odwiedzić miejscowość Kotwasice. To tutaj na skraju wsi, w pobliżu rozpościerającego się sosnowego lasu, wyrósł przed wiekami dąb Bartek. Drzewo piękne i niezwykłe, urzekające swoim majestatem, wielkością i długowiecznością. Jedna z legend głosi, że Bartka posadził sam Mieszko, który przebywał w tych rejonach na polowaniu z żoną. Według innej legendy podobno w jego cieniu odpoczywał także sam Napoleon Bonaparte. Drzewo jest na tyle charakterystyczne i ważne dla lokalnej społeczności, że nie mogli o nim zapomnieć heraldycy tworzący herb Malanowa. Bartek mocno wrósł w tą ziemię. To swoisty świadek wielu wydarzeń ważnych dla narodu i lokalnej społeczności. Nie straszna była mu wojenna zawierucha czy nawet socjalizm. Co ciekawe to właśnie w czasie głębokiego PRL-u Bartek zyskał miano pomnika przyrody. Natomiast już nie legenda, a faktem jest, że w cieniu dębu lubią odpoczywać rowerzyści, którzy przemierzają tutejsze drogi, a to niezwykłe drzewo jest obowiązkowym punktem dydaktycznym. Dąb zachwyca uczestników wycieczek, zwłaszcza dzieci, które próbują rękami objąć jego pień. Drzewo jest też obiektem malarskim i fotograficznym, a także stanowi natchnienie dla lokalnych poetów. Dąb Bartek z Kotwasic bywa często mylony ze swym słynniejszym imiennikiem z Bartkowa koło Zagnańska w woj. świętokrzyskim”. Po zakończonym konkursie, gmina Malanów podsumowała dendrologiczną rywalizację “Bartka” z innymi finalistami: “30 czerwca br. zakończyło się głosowanie w konkursie organizowanym przez Klub Gaja „Drzewo Roku 2018”. I miejsce wywalczyło „Klęczące drzewo” klon z Krasnegostawu, Bartek zdobywając 1154 głosy uplasował się na 4 miejscu. Zarówno nasz Bartek jak i zwycięzca plebiscytu, od samego początku wyszły na prowadzenie. Jednak przedstawiciel woj. Lubelskiego stopniowo powiększał przewagę i do końca już jej nie oddał. Na ostatniej prostej, naszego Bartka wyprzedziły dwa inne drzewa. Dąb Henryk z Krakowa oraz Dąb Ustrobniak z Ustrobnej (gm. Wojaszówka). Wynik Bartka należy uznać za sukces. Drzewa, które wyprzedziły naszego dęba pochodzą z miejscowości o wiele większych: Kraków, Krasnystaw. Nasz dąb osiągnął też jeden z lepszych wyników jeśli chodzi o drzewa z Wielkopolski, które do tej pory brały udział w konkursie. W I edycji tego konkursu w 2011 r., III miejsce zajął Platan z Koźminka. Chociaż Bartek nie wygrał, to mamy nadzieję, że dzięki naszym wspólnym działaniom i zaangażowaniu udało się rozpowszechnić informację o naszym ponad 400-letnim strażniku historii, tradycji i kultury, stanowiącym naturalne dziedzictwo naszego regionu. Konkurs przypomniał nam wszystkim fakt, że mamy w swoim otoczeniu wspaniałe drzewo , które jest naszą dumą. Drzewo które swoim pięknem, wielkością i długowiecznością zachwycać będzie kolejne pokolenia. Składamy serdeczne podziękowania, wszystkim, którzy włączyli się w działania, promujące konkurs i głosowanie na Bartka. Dziękujemy tym, którzy oddali swój głos”. PODSUMOWANIE 1) W Kotwasicach (woj. wielkopolskie, powiat turecki, gmina Malanów) rośnie unikatowy i potężny dąb szypułkowy “Bartek”, którego imię nawiązuje do najsłynniejszego polskiego dębu rosnącego w Zagnańsku (woj. świętokrzyskie), ale jest znacznie mniej od niego znany. 2) Zarówno w akcie powołującym pomnik przyrody, jak i w rejestrach, kotwasicki “Bartek” jest błędnie opisany jako dąb bezszypułkowy. Nie wiadomo, skąd wynika ta pomyłka (w Kotwasicach, ktoś coś pokitwasił). ;)) 3) Obwód pierśnicowy pnia drzewa wynosi obecnie 888 cm, co stawia go w gronie najgrubszych dębów Wielkopolski i najokazalszych drzew w Polsce. Dąb “Bartek” bardzo szybko powiększa obwód pnia, o czym świadczą pomiary dokonane w wybranych latach: ♦ 1957 – 535 cm (ustanowienie pomnikiem przyrody) ♦ 2006 – 825 cm ♦ 2016 – 856 cm ♦ 2021 – 888 cm 4) Wysokość drzewa wynosi 26 metrów, a jego wiek szacowany jest na 450 lat, chociaż niektóre źródła podają przedział 400 – 600 lat. 5) Dąb “Bartek” wyróżnia się bardzo masywnym pniem z którego już na wysokości kilku metrów wyrastają potężne konary budujące niezwykle szeroką koronę. Drzewo zostało wzmocnione stalową podporą, wiązaniami linowymi w koronie, a w celu polepszenia jego kondycji i odporności przeprowadzono zabieg mikoryzacji. 6) W 2018 roku kotwasicki król drzew brał udział w konkursie na Drzewo Roku organizowanym przez Klub Gaja i zajął w nim 4. miejsce uzyskując 1154 głosy. Do konkursu został zgłoszony przez Urząd Gminy w Malanowie, natomiast w herbie gminy widnieje jego sylwetka. 7) Informacje o tym wyjątkowym osobniku znajdziemy, w albumie “Drzewa Polski. Najgrubsze. Najstarsze. Najsłynniejsze”. Chociaż drzewo jest mniej znane od swojego imiennika z Zagnańska, to stanowi część ścisłej elity rodzimej dendroflory. Artykuł o tym diamencie rodzimej dendroflory, napisał również Marek na swoim blogu. Zapraszam do jego przeczytania: Bartek, którego znają wszyscy? Sędziwy i postawny z niego mężczyzna. Ma prawdopodobnie od 645 do 670 lat, a niektórzy wierzą, że 1200! Spogląda na wszystkich z wysokości około 30 metrów. O kim mowa? O jednym z najważniejszych pomników przyrody w Polsce – Dębie Bartku. Już ponad 650 lat stoi w Zagnańsku i stanowi chlubę województwa świętokrzyskiego. Jest jednym z najbardziej znanych drzew w całej Polsce. Dąb Bartek – zielony staruszek, który już dawno stał się symbolem piękna natury naszego kraju. Słynie nie tylko ze swojego wieku, ale także wielkości. W całej Polsce nie ma większego znanego drzewa. Podobno kiedyś, a dokładniej w 1829 roku, mógł pochwalić się aż czternastoma konarami głównymi i szesnastoma bocznymi. Dziś pozostało jedynie osiem. Od wielu lat toczona jest także walka o ocalenie Bartka od zniszczeń. W 1920 roku postanowiono zacementować pień drzewa. W 1978 roku plombę tę wymieniono na wykonaną z żywicy. W 1991 roku zakonserwowano także tzw. listwę piorunową, która powstała po uderzeniu pioruna. Dziś Bartek może pochwalić się swoim własnym piorunochronem i żadna burza mu nie straszna. Pod koniec lat 90. XX wieku zamontowano także teleskopowe podpory, które pomagają staruszkowi dźwigać ciężkie konary. Poważnym problemem pozostaje jednak próchnienie. Naukowcy wykazali, że zdrowa tkanka drzewa to jedynie 20 centymetrów. Sędziwy Bartek – cichy obserwator dziejów Polski – powoli obumiera. Warto poświęcić mu chwilę podczas wycieczki w rejony Zagnańska, nim będzie za późno na odwiedziny. Dąb Bartek został uznany za pomnik przyrody w 1954 roku. Na jego pniu od strony południowej umieszczono dwie figury, przedstawiające ukrzyżowanego Chrystusa. Jedna z nich pochodzi z 1853 roku i ponoć stanowi pamiątkę dwóch oficerów z powstania styczniowego lub zwycięstwa w bitwie pod Wiedniem. Druga jest symbolem, który upamiętnić ma pokonanie epidemii cholery w 1853 roku. Są to drobne dowody na to, że Dąb Bartek od wielu lat istnieje w świadomości mieszkańców okolicznych miejscowości oraz przyjezdnych, jako ważny świadek historii. Przywitajmy się więc z nim i my, gdy wędrować będziemy zielonym szlakiem turystycznym z Bliżyna do Zagnańska lub odwiedzając województwo świętokrzyskie. Wszystkie pola: array(19) { ["key_words"]=> string(0) "" ["meta_title"]=> string(55) "Dąb Bartek, drzewo, pomnik przyrody, świętokrzyskie " ["meta_desc"]=> string(200) "Dąb Bartek - największe i jedne z najstarszych drzew w Polsce okryło się już głośną sławą. Jest jedną z najważniejszych atrakcji turystycznych województwa śląskiego. Poleca - ["watermark"]=> string(0) "" ["interesting_places"]=> string(39) "Świętokrzyskie - atrakcje turystyczne" ["author"]=> string(16) "Agnieszka Banach" ["latlng"]=> array(3) { ["address"]=> string(0) "" ["lat"]=> float( ["lng"]=> float( } ["highlight_search"]=> bool(false) ["is_news"]=> bool(false) ["is_home_page_title"]=> bool(false) ["is_poradnik"]=> bool(false) ["is_sprzet"]=> bool(false) ["is_outwear"]=> bool(false) ["use_video"]=> bool(false) ["video"]=> string(0) "" ["show_map"]=> bool(true) ["country"]=> string(3) "POL" ["meta_key"]=> string(0) "" ["home-visible"]=> bool(false) } key_words: meta_title: Dąb Bartek, drzewo, pomnik przyrody, świętokrzyskie meta_keys: meta_desc: Dąb Bartek - największe i jedne z najstarszych drzew w Polsce okryło się już głośną sławą. Jest jedną z najważniejszych atrakcji turystycznych województwa śląskiego. Poleca - interesting_places: Świętokrzyskie - atrakcje turystyczneauthor: Agnieszka Banachlatlng: Arrayhighlight_search: is_news: is_home_page_title: is_poradnik: is_sprzet: is_outwear: use_video: video: show_map: 1 Pola do umieszczenia w nagłówku meta_title: Dąb Bartek, drzewo, pomnik przyrody, świętokrzyskie meta_keys: meta_desc: Dąb Bartek - największe i jedne z najstarszych drzew w Polsce okryło się już głośną sławą. Jest jedną z najważniejszych atrakcji turystycznych województwa śląskiego. Poleca - Pola do umieszczenia w treści watermark: watermark: author: Agnieszka Banachmeta_desc: Dąb Bartek - największe i jedne z najstarszych drzew w Polsce okryło się już głośną sławą. Jest jedną z najważniejszych atrakcji turystycznych województwa śląskiego. Poleca - (ochrona przyrody), symbol ochrony drzew pomników przyrody w Polsce. Jest to najsłynniejszy dąb w Polsce, pomimo, że nie jest ani najgrubszy ani najstarszy. Wynika to z tradycji międzywojennej, kiedy w 1934 roku sąd konkursowy pod przewodnictwem profesora Władysława Szafera uznał Bartka za „najokazalsze drzewo w Polsce”. Po wojnie, kiedy w granicach Polski znalazły się bardziej okazałe dęby: Napoleon i Chrobry - Bartek nadal pozostawał w podręcznikach szkolnych „tysiącletnim” dębem. Drzewo rośnie w miejscowości Zagnańsk, w województwie świętokrzyskim. Obwód pnia na wysokości 1,30 m wynosi 9,85 m. Stan zdrowotny drzewa jest zły. Planowane jest podwieszenie konarów za pomocą metalowej konstrukcji w kształcie łuku. ŹRÓDŁO (AUTOR) Marek Maciantowicz Zdjęcia Rysunki Tabele Mapy Filmy Pliki Dąb Bartek to bez wątpienia najbardziej znane drzewo w Polsce. Warto się pospieszyć, żeby sprawdzić, czy jeszcze stoi. Bartek to dąb. Dodajmy dla uściślenia – dąb szypułkowy (Quercus robur). W roku 1954 uznany został za pomnik przyrody i objęty szczególnąa ochroną. Ale już w latach 20. ubiegłego wieku obumarłe fragmenty pnia wnętrza drzewa zabezpieczono betonowymi plombami. Dla ochrony drzewa postawiono także podpory teleskopowe i zamontowano instalację odgromową. Niestety próchnienie pnia stanowi nadal bardzo poważny problem dla faktu istnienia Bartka, który już i tak poważnie ucierpiał w wyniku pożaru w roku 1906, oraz uderzenia pioruna w roku 1991. Piorun poważnie uszkodził wtedy jeden z konarów drzewa i spowodował zapalenie się pnia. Z tym drzewem związanych jest wiele legend. O jednej z nich już wspominałem – zasadził go Bolesław Chrobry i odpoczywał w jego cieniu. Już na pierwszy rzut oka, nawet bez badań dendrologicznych widać, że ta opowieść jest mało wiarygodna. Inna legenda głosi, że w jego pniu Jan III Sobieski i królowa Marysieńka ukryli skarb wielkiej wartości, ale co to by mogło być – przypowieść nie precyzuje, a sprawdzić nie bardzo jest jak. Wiadomo za to na pewno (bo to akurat widać dość wyraźnie), że na pniu Bartka, od strony południowo-wschodniej zawieszone są dwie figury ukrzyżowanego Chrystusa, odlane prawdopodobnie w miejscowych fabrykach żelaza. Na jednej z figur widoczny jest rok 1853. Według ustnych przekazów, miały one być umieszczone na pamiątkę powieszenia na Bartku dwóch oficerów powstańczych z powstania styczniowego. Według innej wersji podania, odlew miał być zawieszony na pamiątkę zwycięstwa Sobieskiego pod Wiedniem, a drugi został umieszczony na Bartku na pamiątkę wygaśnięcia epidemii cholery w 1853 r. A teraz będzie ciekawostka – być może Bartek będzie miał potomstwo… Na początku kwietnia roku 2014 z dębu Bartek pobrano dziesięć półtorametrowych zdrewniałych pędów. Materiał został pobrany jeszcze przez sezonem wegetacyjnym, a jak zapewniają naukowcy – zabieg ten nie wpłynie negatywnie na stan zdrowotny i wzrost dębu. Jak tłumaczy dr Paweł Chmielarz z Instytutu Dendrologii PAN, który kieruje projektem, pobrane pędy stały się materiałem wyjściowym do wyprowadzenia pędów zielnych w kulturach in vitro. Potem będą one ukorzenione. Według naukowca proces nie jest łatwy, z powodu obniżonej dynamiki wzrostu materiału pobranego ze starych drzew. W drugim etapie badań wykorzystana zostanie metoda kriokonserwacji – z pędów zostaną pobrane pąki kątowe, które będą potem przechowywane w niskiej temperaturze, minus 196 stopni Celsjusza. W takiej temperaturze zatrzymuje się wszelka aktywność biologiczna, łącznie z procesami biochemicznymi, co pozwala na długie przechowywanie części roślin. Dlaczego tak? Ano, Bartek jest już w tak sędziwym wieku, że praktycznie nie rodzi żołędzi. W roku 2013 było ich zaledwie kilkanaście… Jeśli więc mają powstać sadzonki tego wspaniałego drzewa – to jest jedyna metoda. A na koniec będzie optymistycznie: zwiedzanie Bartka jest bezpłatne, ale za parking w bezpośrednim sąsiedztwie trzeba zapłacić. Na szczęście – tylko 3 złote. Wszystkie pola: array(19) { ["key_words"]=> string(34) "atrakcje przyrodnicze, dąb Bartek" ["meta_title"]=> string(24) "Dąb Bartek na ["meta_desc"]=> string(136) "Dąb Bartek to bez wątpienia najbardziej znane drzewo w Polsce. Warto się pospieszyć, żeby sprawdzić, czy jeszcze stoi. - ["watermark"]=> string(0) "" ["interesting_places"]=> string(39) "Świętokrzyskie - atrakcje turystyczne" ["author"]=> string(16) "Robert Wieczorek" ["latlng"]=> array(3) { ["address"]=> string(0) "" ["lat"]=> float( ["lng"]=> float( } ["highlight_search"]=> bool(false) ["is_news"]=> bool(false) ["is_home_page_title"]=> bool(false) ["is_poradnik"]=> bool(false) ["is_sprzet"]=> bool(false) ["is_outwear"]=> bool(false) ["use_video"]=> bool(false) ["video"]=> string(0) "" ["show_map"]=> bool(true) ["country"]=> string(3) "POL" ["meta_key"]=> string(0) "" ["home-visible"]=> bool(false) } key_words: atrakcje przyrodnicze, dąb Bartekmeta_title: Dąb Bartek na meta_desc: Dąb Bartek to bez wątpienia najbardziej znane drzewo w Polsce. Warto się pospieszyć, żeby sprawdzić, czy jeszcze stoi. - interesting_places: Świętokrzyskie - atrakcje turystyczneauthor: Robert Wieczoreklatlng: Arrayhighlight_search: is_news: is_home_page_title: is_poradnik: is_sprzet: is_outwear: use_video: video: show_map: 1 Pola do umieszczenia w nagłówku meta_title: Dąb Bartek na meta_desc: Dąb Bartek to bez wątpienia najbardziej znane drzewo w Polsce. Warto się pospieszyć, żeby sprawdzić, czy jeszcze stoi. - Pola do umieszczenia w treści watermark: watermark: author: Robert Wieczorekmeta_desc: Dąb Bartek to bez wątpienia najbardziej znane drzewo w Polsce. Warto się pospieszyć, żeby sprawdzić, czy jeszcze stoi. - Dąb Bartek, jeden z najstarszych i najokazalszych pomników przyrody w Polsce, doczeka się potomków. Z sędziwego drzewa leśnicy pobrali pędy, z których wyhodowane zostaną małe sadzonki, będące kopiami genetycznymi Bartka. Dąb Bartek jest nazywany królem Puszczy Świętokrzyskiej. Okazałe drzewo rośnie w Zagnańsku, w powiecie kieleckim. Szacuje się, że ma ok. 700 lat. Mierzy prawie 30 m, a obwód jego pnia na wysokości 1,30 m to blisko 11 m. Ze względu na sędziwy wiek oraz imponujące rozmiary uznawany jest za najokazalsze drzewo w Polsce. Pędy dębu nowymi Bartkami W celu zachowania wyjątkowych cech Bartka leśnicy zdecydowali pobrać z niego pędy, a następnie w specjalnych warunkach wyhodować z nich nowe drzewka. Rzeczniczka Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Radomiu Edyta Nowicka poinformowała PAP, że procedurę przeprowadzi Arboretum Leśne im. Stefana Białoboka przy Nadleśnictwie Syców (województwo dolnośląskie). 17 lutego pracownicy ośrodka pobrali z dębu 300 tzw. zrazów, czyli fragmentów jednorocznych pędów. Dąb zostanie rozmnożony wegetatywnie poprzez szczepienie. Będzie ono polegać na połączeniu pędu Bartka z tzw. podkładką, która posiada system korzeniowy. Dzięki takiemu zabiegowi część nadziemna przyszłego drzewka będzie stanowić stuprocentową kopię genetyczną Bartka. Leśnicy liczą, że odziedziczy również cechę długowieczności genetycznego bliźniaka. Dąb Bartek rosnący w Nadleśnictwie Zagnańsk w województwie świętokrzyskim. W 1992 r. jego wiek oszacowano na 654 lata, w okresie międzywojennym liczono, że ma nawet 1200 lat. Zdjęcie z 2016 r. (Mirosława Mielczarek – praca własna, CC BY / Wikimedia) Przez pierwsze dwa tygodnie sadzonki będą przechowywane w specjalnym ogrzewanym namiocie w arboretum. Następnie trafią do szkółki leśnej w Nadleśnictwie Daleszyce (świętokrzyskie). W przyszłym roku drzewka będą gotowe do wysadzenia. „Leśnicy z Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Radomiu i Nadleśnictwa Zagnańsk rozdysponują je wg zgłoszeń – przeznaczając na szczególne okazje i miejsca. Doskonałą okolicznością do posadzenia potomków dębu Bartka – symbolu ochrony przyrody – będzie 100-lecie Lasów Państwowych przypadające w 2024 roku czy jubileusz 160-lecia Powstania Styczniowego – w 2023 roku. Do sadzonek dołączany będzie okolicznościowy certyfikat potwierdzający ich pochodzenie” – powiedziała Nowicka. Los dotychczasowych Bartusiów Dąb Bartek z racji sędziwego wieku obradza rzadko lub wcale, dlatego trudno jest wyhodować sadzonki z żołędzi. Pierwszy raz na rozmnażanie wegetatywne zdecydowano się w 2017 roku, wówczas z pobranych pędów wyhodowano 400 sadzonek. Wiele z nich zostało posadzonych przez różne instytucje i organizacje w całym kraju w ramach upamiętnienia jubileuszu 100-lecia odzyskania przez Polskę Niepodległości i przy innych okazjach. Jak miewa się dąb Bartek? Jak zapewniają leśnicy, Bartek jest w dobrej kondycji. Ekspertyzy wykonane w ramach projektu ochrony drzewa wskazały, że statyka drzewa jest właściwa. Pomagają w tym podpory, które zabezpieczają niższe partie dębu. Leśnicy regularnie wykonują też zabiegi ochronne: doświetlenie korony, usunięcie nalotów drzew i roślin zielnych ze wgłębień w obrębie konarów. Ze względu na obniżenie wód gruntowych planowane jest również wykonanie instalacji nawadniającej Bartka. Ma ona powstać w tym roku. Dąb Bartek w 1934 roku został uznany przez sąd konkursowy przyrodników pod przewodnictwem prof. Władysława Szafera za najokazalsze drzewo w granicach międzywojennej Polski. Od 1952 roku jest chroniony prawem jako pomnik przyrody. Autor: Wiktor Dziarmaga, PAP. Tytuł i śródtytuły pochodzą od redakcji.

dąb bartek w polsce